آشنایی با انواع ملات های ساختمانی

 آشنایی با انواع ملات های ساختمانی

ملات های ساختمانی از نظر موارد استفاده‌ای که دارند به دودسته تقسیم بندی می‌شوند.

• ملات‌ های بنایی
• ملات های اندودکاری

ملات بنایی

ملات‌های بنایی آن دسته از ملات‌های ساختمانی هستند که وظیفه پخش و انتقال نیرو را در ساختمان انجام می‌دهند. متداول‌ترین انواع ملات‌های بنایی، ملات ماسه سیمان و ماسه آهک است.

ملات اندودکاری

در ملات‌های اندودکاری مسئله تحمل بار مطرح نیست. این ملات‌ها برای ایجاد سطوح صاف، سطوح شیب‌دار و یا برای تزئینات ساختمان مورداستفاده قرار می‌گیرند. ملات ماسه سیمان، گچ، گچ‌وخاک، کاهگل، موزائیک، خاک سنگ و سیمان، پودر سنگ و سیمان، پودر سنگ – خاک سنگ و سیمان از متداول‌ترین انواع ملات های ساختمانی اندودکاری به شمار می‌روند. حال که با انوع ملات آشنا شدید، شما را با روش ساخت ملات‌های سیمانی آشنا می‌کنیم.

روش ساخت ملات‌های ساختمانی

ملات‌های ساختمانی را می‌توان با مخلوط‌کن‌های مکانیکی و یا با دست ساخت. استفاده از مخلوط‌کن‌های مکانیکی هنگامی اقتصادی است که اولاً حجم کار بسیار زیاد باشد و ثانیاً ملات ها پس از ساخته‌شدن بلافاصله مصرف شوند. اما طبق تجربه، چنین حالتی کمتر پیش می‌آید و غالباً کارها به نحوی است که استفاده از مخلوط‌کن مکانیکی مقرون‌به‌صرفه نیست؛ لذا ساخت ملات‌ها عملاً بیشتر به‌وسیله دست صورت می‌گیرد.

نحوه مخلوط کردن مصالح در ملات سیمان و ماسه

ملات های بسیار متنوعی در ساختمان‌سازی به کار می‌روند که هرکدام از آنها دارای تیپ مخصوص به خود هستند. در اینجا قصد داریم شما را با مدل‌ها یا تیپ‌های متنوعی از ماسه و سیمان آشنا کنیم. همان‌طور که گفته شد، این ملات‌ها به‌طورکلی از ترکیب ماسه و سیمان تشکیل می‌شوند. اما نسبت اختلاط گوناگون ماسه، سیمان و آب باعث به‌وجودآمدن ملات با مقاومت‌های گوناگون می‌شود. ملات ۱ به ۶ ماسه و سیمان نیز یکی از تیپ‌های پرکاربرد این ملات پرکاربرد است.

نسبت ماسه به سیمان در انواع ملات

در اینجا قصد داریم شما را با ۴ تیپ اصلی از ملات ماسه و سیمان آشنا کنیم. در ابتدای کار باید بدانید همان‌طور که نسبت شن و ماسه در بتن اهمیت دارد، نسبت ماسه به سیمان در ملات هم مهم است. در ادامه نسبت ماسه به سیمان در انواع ملات‌ها از جمله ملات ۱ به ۶ را بررسی خواهیم کرد. در جدول زیر می‌توانید نمایی کلی از ترکیبات موجود در ملات را ببینید.

ملات تیپ ۱ (نسبت ماسه به سیمان در ملات: ۱ به ۳)

در این نوع ملات سیمان و ماسه، نسبت ترکیب سیمان به ماسه ۱ به ۳ است. در چنین شرایطی حداقل مقاومت فشاری ۲۸ روزه برابر با ۲۲۰ کیلوگرم بر سانتیمتر مربع خواهد بود.

اگر بخواهیم کمی بیشتر نسبت مواد به‌کاررفته را برایتان شرح دهیم، می‌توان گفت که برای هر ۲۸۵ کیلوگرم از سیمان نیاز به ۰٫۹۹ مترمکعب ماسه است. این مواد درون دستگاه یا به‌صورت دستی باید با ۲۵۸ لیتر آب مخلوط شوند تا ملاط ۱ به ۳ سیمان و ماسه شما آماده شود. در ادامه شما را با تیپ‌های دیگر نظیر ملات ۱ به ۶ و… هم آشنا خواهیم کرد.

ملات تیپ ۲ (نسبت ماسه به سیمان در ملات: ۱ به ۴)

حداقل مقاومت فشاری ۲۸ روزه در این مدل کمتر از تیپ یک است. نسبت اختلاط سیمان به ماسه در این مدل ۱ به ۴ است. به این صورت که به‌ازای هر ۱ واحد سیمان، شما باید ۴ واحد ماسه اضافه کنید و آنها را با میزان مشخصی آب مخلوط کنید. حداقل مقاومت فشاری ۲۸ روزه برای این ملات در حدود ۱۳۵ کیلوگرم بر سانتیمتر مربع است.

نکته: ملات ردیف تیپ ۲ از پرکاربردترین ملات‌های مورداستفاده در صنعت ساختمان هست.

ملات تیپ ۳ (نسبت ماسه به سیمان در ملات: ۱ به ۵)

این ملات که به تیپ سه نیز مشهور است  و برای درست‌کردن آن باید  از نسبت  ۱ به ۴ سیمان و ماسه استفاده کرد. برای این کار کافی است تا ۲۸۵ کیلوگرم سیمان را در دستگاه مکانیکی یا به‌صورت دستی با ۰٫۹۹ مترمکعب ماسه مخلوط کنید. ترکیب این دو مصالح ساختمانی را با ۲۶۰ لیتر آب مخلوط کنید تا یک ملات ۱ به ۴ یک‌دست حاصل شود. سپس می‌توانید از آن برای پروژه‌های ساختمانی خود استفاده کنید. حداقل مقاومت فشاری ملات ماسه و سیمان تیپ سه در ۲۸ روز حدود ۴۰ کیلوگرم بر سانتیمتر مربع است.

ملات تیپ ۴ (نسبت ماسه به سیمان در ملات: ۱ به ۶)

ملات ۱ به ۳ و ۱ به ۴ را معرفی کردیم. تیپ چهار هم ملات یک به پنج و هم یک به شش را شامل می‌شود. در ادامه قصد داریم به معرفی ملات ۱ به ۵ و ملات۱ به ۶ بپردازیم و مقدار سیمان و ماسه در این دو ملات را به شما معرفی کنیم. اگر ۲۲۵ کیلوگرم سیمان را با ۱٫۰۰ مترمکعب ماسه مخلوط کنید و سپس ۲۶۲ لیتر آب را به آن اضافه کنید، در نهایت ملات تیپ چهار یا ملات ۱ به ۵ به دست خواهد آمد.

ملاتی که از ترکیب ۱ واحد سیمان و ۶ واحد ماسه، ساخته می‌شود ملات ۱ به ۶ نام دارد. زمانی که می‌شود به‌صورت دستی اقدام به تولید ملات ۱ به ۶ با سیمان و ماسه کنید، ابتدا تمام ماسه و سیمان موردنظر خود را با هم مخلوط کنید به‌طوری‌که یک پودر یک‌دست تشکیل شود. سپس آب را کم‌کم به این پودر ترکیبی اضافه کنید تا ملات شما تشکیل شود.

نکات مهم در ساخت ملات ۱ به ۶

اولین و مهم‌ترین نکته، مخلوط کردن درست سیمان و ماسه در ملات ۱ به ۶ است، به طوری که یک مخلوط همگن از این دو ماده ایجاد شود.  به هیچ عنوان از آب کثیف و دارای ناخالصی استفاده نکنید.

در ملات ۱ به ۶، نسبت سیمان به ماسه بسیار کم‌تر از انواع دیگر است، زیرا سیمان به همانند چسب عمل می‌کند و با توجه به کم بودن آن، در صورتی که از آب با ناخالصی بالا استفاده کنیم به هیچ وجه ملات به درستی به هم نمی چسبد و کیفیت کار بشدت کاهش می‌یابد.برای اضافه‌کردن ضد یخ به آن، بهتر است ضد یخ را مستقیم به مخلوط سیمان و ماسه اضافه نکنیم و آن را به آب اضافه کنیم.